Պատկերը՝ Jim West/UCG/Universal Images Group/Getty Images
Palisades ատոմային էլեկտրակայանը, որը գտնվում է Չիկագոյից մոտ երկու ժամվա հեռավորության վրա, շահագործումից հանվել էր 2022 թվականին. այն տնտեսապես ոչ շահավետ էր համարվել էժան գազի դարաշրջանում։ Սակայն Ֆլորիդայում տեղակայված Holtec ընկերությունը վերակենդանացնում է այն։ Սա կլինի ոչ միայն ԱՄՆ-ի պատմության մեջ փակված ատոմակայանի առաջին վերագործարկումը, այլև, եթե ամեն ինչ ընթանա ըստ պլանի, Palisades-ը կդառնա միջուկային բեկման նախատիպ՝ այստեղ կհայտնվեն Ամերիկայի առաջին առևտրային «փոքր մոդուլային ռեակտորները»:
Այս առաջադեմ միջուկային ռեակտորները, որոնք հայտնի են որպես SMR, նման են մինի-ատոմակայանների, սակայն ավելի էժան են, անվտանգ, արագ կառուցվող և ֆինանսավորման տեսանկյունից ավելի մատչելի՝ համեմատած ավանդական նմանակների հետ։ Դրանց շուրջ հետաքրքրությունը սրընթաց աճում է։
Դրանց գրավչությունն ակնհայտ է՝ շուրջօրյա աշխատող առատ և մաքուր էներգիայի ստացման հեռանկարը։ Դրանք հատկապես գրավիչ են տեխնոլոգիական ընկերությունների համար, որոնք էներգիայի հուսալի աղբյուրներ են փնտրում՝ տվյալների մշակման կենտրոնների հսկայական «ծարավը» հագեցնելու համար։ Ակնկալվում է, որ արհեստական բանականության զարգացմանը զուգընթաց՝ այդ կենտրոնների էներգասպառումը կաճի էքսպոնենցիալ կերպով։ Խոշոր տեխնոլոգիական ընկերություններն արդեն ակտիվորեն միջոցներ են ներդնում այս ոլորտում։
SMR-ներն այժմ գտնվում են շատ շահեկան դիրքում, նշել է Միչիգանի համալսարանի էներգետիկ համակարգերի և կլիմայի դոցենտ Մայքլ Քրեյգը. «Դրանք գտնվում են այն կատարյալ կետում, որտեղ կան բազմաթիվ հիանալի գաղափարներ... և դրանք ունեն մեծ հեռանկարներ ու պոտենցիալ»։
SMR-ների մշտական գրավչությունը թաքնված է հենց դրանց անվան մեջ։ Նախ՝ խոսքը չափսերի մասին է։ Խոշոր ավանդական միջուկային ռեակտորները չափազանց թանկ են, դրանց արժեքը երբեմն հասնում է տասնյակ միլիարդավոր դոլարների։ Փոքր ռեակտորների կառուցումն ուղղակիորեն ավելի էժան է։ Սա ֆինանսական խնդրի տեխնոլոգիական լուծումն է։
Խոսքը նաև մոդուլայնության մասին է։ Գաղափարն այն է, որ այս փոքր ռեակտորները զանգվածաբար կարտադրվեն կենտրոնացված գործարաններում և կտեղափոխվեն հարթակներ, ինչը դրանք ավելի էժան և ճկուն կդարձնի՝ խոշոր ատոմակայանների համեմատ։
Holtec-ը մտադիր է ապացուցել այս հայեցակարգի կենսունակությունը Միչիգան նահանգի Քովերտ քաղաքում գտնվող Palisades հարթակում: 800 մեգավատ հզորությամբ ավանդական ռեակտորի գործարկմանը զուգահեռ՝ ընկերությունը պլանավորում է տեղադրել 300-ական մեգավատ հզորությամբ երկու SMR, որոնք կկառուցվեն Նյու Ջերսի նահանգի Քեմդեն քաղաքում գտնվող իր գործարանում:
Անցյալ ամիս ընկերությունը սկսել է լիցենզավորման պաշտոնական գործընթացը Միջուկային կարգավորման հանձնաժողովում: Holtec-ի ներկայացուցչի փոխանցմամբ՝ նրանք հույս ունեն ստանալ բոլոր թույլտվությունները մինչև 2029 թվականը, իսկ SMR-ները շահագործման հանձնել մինչև 2031 թվականը:
Ընկերության երկարաժամկետ նպատակը իր գործընկերոջ՝ Hyundai Engineering & Construction-ի հետ համատեղ, 2030-ական թվականներին Հյուսիսային Ամերիկայում SMR-ների ցանց ստեղծելն է:
Աղբյուրը՝ CNN